«آیا عصر طلایی سپاهان رو به پایان است؟»
در فوتبال ایران کمتر باشگاهی را میتوان یافت که طی دو دهه اخیر به اندازه سپاهان اصفهان نماد ثبات، برنامهریزی و موفقیت بوده باشد. باشگاهی که نه تنها در فوتبال مردان، بلکه در رشتههای مختلف ورزشی و همچنین ورزش بانوان توانست الگویی متفاوت از مدیریت حرفهای را به نمایش بگذارد. اما امروز، در شرایطی که اخبار مربوط به محدودیتهای مالی، چالشهای مدیریتی و ابهام در آینده ساختار باشگاه به گوش میرسد، این پرسش بیش از هر زمان دیگری مطرح شده است؛ آیا سپاهان همچنان قدرت بلامنازع سالهای گذشته خواهد ماند؟
سپاهان سالها با اتکا به پشتوانه قدرتمند صنعتی و اقتصادی خود توانست فاصلهای معنادار با بسیاری از رقبا ایجاد کند. جذب بازیکنان مطرح، سرمایهگذاری در تیمهای پایه، توسعه ورزش بانوان و حضور پررنگ در رشتههای مختلف، بخشی از دستاوردهای این سیاست بود. اما هر ساختار موفقی زمانی که با بحران منابع یا تغییرات مدیریتی مواجه شود، ناچار به بازتعریف مسیر خود خواهد شد.
در بخش فوتبال مردان، سپاهان همچنان یکی از مدعیان اصلی فوتبال ایران محسوب میشود. این تیم از نظر امکانات، زیرساخت، پایگاه هواداری و کیفیت فنی فاصله محسوسی با بخش بزرگی از فوتبال ایران دارد. با این حال، تداوم مشکلات مالی میتواند در بازار نقل و انتقالات تأثیر مستقیم بگذارد. در فوتبال حرفهای امروز، حفظ ستارهها به اندازه جذب بازیکنان جدید اهمیت دارد و هرگونه محدودیت بودجهای ممکن است توان رقابتی باشگاه را کاهش دهد.
به همین دلیل پیشبینی میشود سپاهان در کوتاهمدت همچنان در کورس قهرمانی باقی بماند، اما دیگر با فاصله و اقتدار گذشته ظاهر نشود. اگر شرایط فعلی ادامه پیدا کند، کسب رتبههای دوم و سوم میتواند به سناریویی محتملتر از قهرمانی تبدیل شود.
در فوتبال بانوان، شرایط حساستر است. سپاهان یکی از مهمترین سرمایهگذاران ورزش زنان در ایران بوده و موفقیتهای متعددی نیز به دست آورده است. اما تجربه نشان داده که در دوران فشارهای اقتصادی، تیمهای بانوان بیش از سایر بخشها در معرض کاهش بودجه قرار میگیرند. هرچند سپاهان از نظر ساختار فنی همچنان جزو قدرتهای اصلی فوتبال زنان خواهد بود، اما حفظ بازیکنان تأثیرگذار و ادامه رقابت با مدعیان دیگر به منابع مالی پایدار نیاز دارد.
در رشته هندبال، شرایط متفاوت است. سپاهان در این رشته ریشههای عمیقی دارد و سالهاست یکی از قطبهای اصلی هندبال ایران به شمار میرود. حتی در صورت کاهش هزینهها نیز بعید به نظر میرسد این باشگاه از جمع مدعیان خارج شود. با این حال، فاصله گرفتن از سرمایهگذاریهای گذشته میتواند روند سلطه سپاهان در این رشته را تحت تأثیر قرار دهد.
سایر رشتههای ورزشی باشگاه نیز احتمالاً نخستین قربانیان سیاستهای ریاضتی خواهند بود. تیمهایی که شاید کمتر در مرکز توجه رسانهها قرار دارند اما بخشی از هویت باشگاه را تشکیل میدهند. کاهش بودجه در این بخشها معمولاً به معنای استفاده بیشتر از نیروهای جوان، کاهش کیفیت فنی و از دست رفتن برخی عناوین قهرمانی است.
با این وجود، نباید در ارزیابی آینده سپاهان دچار اغراق شد. تفاوت اصلی سپاهان با بسیاری از باشگاههای ایرانی در این است که این مجموعه صرفاً بر پایه نتایج ورزشی شکل نگرفته، بلکه طی سالها تبدیل به یک برند معتبر شده است. زیرساختهای حرفهای، هواداران گسترده، آکادمیهای فعال و تجربه مدیریتی انباشته شده، عواملی هستند که اجازه نمیدهند یک بحران مقطعی به فروپاشی کامل منجر شود.
شاید مهمترین خطری که سپاهان را تهدید میکند، نه سقوط ناگهانی بلکه از دست دادن تدریجی برتری تاریخی خود باشد. برتریای که سالها این باشگاه را از بسیاری از رقبا متمایز میکرد. اگر بحرانهای فعلی به سرعت مدیریت نشوند، طلاییپوشان ممکن است از جایگاه «قدرت اول» به «یکی از قدرتهای لیگ» تنزل پیدا کنند؛ تغییری که در ظاهر کوچک به نظر میرسد اما در عمل میتواند آینده باشگاه را تحت تأثیر قرار دهد.
سپاهان امروز در نقطهای سرنوشتساز ایستاده است. نقطهای که تصمیمات مدیریتی، میزان حمایت مالی و نحوه عبور از بحران، مسیر سالهای آینده را مشخص خواهد کرد. طلاییپوشان هنوز ظرفیت بازگشت دارند، اما زمان برای تصمیمگیریهای بزرگ به سرعت در حال سپری شدن است.
شاید هنوز برای به صدا درآمدن زنگ پایان امپراتوری طلایی زود باشد؛ اما بدون تردید، زنگ خطری جدی برای آینده این باشگاه به صدا درآمده است.
مسعود پناهی اصفهانی
